15 oktyabr 2003-cü ildə İlham Əliyevin Azərbaycan Respublikasının Prezidenti seçilməsi ölkənin siyasi tarixində yeni mərhələnin başlanğıcı oldu. 2026-cı il oktyabrın 15-də bu hadisənin 23-cü ildönümü tamamlanır. Ötən illər ərzində Azərbaycan müxtəlif siyasi, iqtisadi və hərbi hadisələr yaşayıb, ölkənin qarşısında yeni imkanlar və mürəkkəb vəzifələr yaranıb.
Bu dövrün təhlilində Qarabağ məsələsi xüsusi yer tutur. Uzun illər ərzində Azərbaycan torpaqlarının işğal altında qalması ölkənin xarici siyasətinin, müdafiə strategiyasının və ictimai həyatının əsas mövzularından biri olub. 2020-ci ilin 44 günlük Vətən müharibəsi Azərbaycanın müasir tarixində mühüm dönüş nöqtəsi kimi yadda qalıb. 2023-cü ilin sentyabrında baş verən hadisələrdən sonra isə regionda yeni siyasi və təhlükəsizlik reallıqları formalaşıb.
Müharibə və sonrakı proseslər Azərbaycanın qarşısında yalnız ərazi və təhlükəsizlik məsələlərini deyil, həm də genişmiqyaslı bərpa və quruculuq vəzifələrini qoyub. Azad edilmiş ərazilərdə yaşayış məntəqələrinin yenidən qurulması, yolların çəkilməsi, enerji və kommunikasiya infrastrukturunun yaradılması, sosial obyektlərin tikilməsi bu işlərin əsas istiqamətlərindəndir.
Böyük Qayıdış prosesi insanların doğma torpaqlarına qayıtması baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır. İllərlə öz yurdlarından ayrı düşmüş ailələrin yenidən doğma kənd və şəhərlərində məskunlaşması həm sosial, həm də mənəvi baxımdan mühüm hadisədir. Bununla belə, davamlı məskunlaşma üçün insanların yaşayış evləri ilə təmin olunması qədər, iş yerlərinin yaradılması, məktəb və xəstəxanaların fəaliyyəti, nəqliyyat əlaqələri və digər xidmətlərin təşkili də vacibdir.
Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun iqtisadi potensialından istifadə edilməsi ölkənin gələcək inkişafına töhfə verə bilər. Kənd təsərrüfatı, turizm, emal sənayesi və digər sahələrdə yeni fəaliyyət imkanlarının yaradılması regionun iqtisadi həyatının canlanmasına şərait yarada bilər. Bu imkanların səmərəli reallaşdırılması üçün yerli ehtiyacların, ətraf mühitin qorunmasının və uzunmüddətli iqtisadi planlaşdırmanın nəzərə alınması vacibdir.
Son 23 ildə Azərbaycanın iqtisadi və nəqliyyat imkanları da inkişaf gündəliyinin mühüm hissəsi olub. Ölkənin coğrafi mövqeyi regional ticarət və tranzit əlaqələrinin genişləndirilməsi üçün imkanlar yaradır. Bu potensialdan istifadə etmək üçün müasir infrastruktur, etibarlı tərəfdaşlıq və iqtisadi rəqabət qabiliyyətinin artırılması mühüm şərtlərdir.
Gələcək inkişafın əsas istiqamətlərindən biri iqtisadiyyatın şaxələndirilməsidir. Enerji sektorunun əhəmiyyəti qorunmaqla yanaşı, qeyri-neft sənayesinin, kənd təsərrüfatının, turizmin və rəqəmsal iqtisadiyyatın inkişafı ölkənin uzunmüddətli dayanıqlılığını gücləndirə bilər. Kiçik və orta sahibkarlığın dəstəklənməsi, gənclərin peşə hazırlığı və innovativ ideyaların təşviqi də bu prosesdə mühüm rol oynayır.
23 illik dövrün nəticələrini qiymətləndirərkən sosial rifah məsələləri də diqqətdən kənarda qalmamalıdır. Vətəndaşların gəlirləri, məşğulluq imkanları, təhsil və səhiyyə xidmətlərinin keyfiyyəti dövlət siyasətinin nəticələrini müəyyənləşdirən əsas göstəricilər sırasındadır. İqtisadi inkişafın cəmiyyət üçün real fayda yaratması dayanıqlı gələcəyin əsas şərtlərindən biridir.
15 oktyabrın 23-cü ildönümü Azərbaycanın keçdiyi yolu xatırlamaqla yanaşı, qarşıdakı illərin vəzifələrini də gündəmə gətirir. Bərpa və quruculuq, iqtisadi şaxələndirmə, insan kapitalının gücləndirilməsi və sosial rifahın yüksəldilməsi ölkənin gələcək inkişafı üçün mühüm istiqamətlər olaraq qalır.
Bu əlamətdar gün münasibətilə xalqımıza sülh, təhlükəsizlik, birlik və firavanlıq arzulayırıq. Qoy azad edilmiş ərazilərdə həyat daha da canlansın, bütün bölgələrdə inkişaf imkanları artsın və hər bir ailə sabit gələcəyə inamla baxsın!
Əvəz Qocayev