1992-ci il fevralın 25-dən 26-na keçən gecə Azərbaycan tarixinin ən qanlı və faciəli səhifələrindən biri yazıldı. Qarabağın qədim yaşayış məntəqələrindən olan Xocalı şəhəri amansız hücuma məruz qaldı. Dinc əhaliyə qarşı törədilən kütləvi qətliam nəticəsində yüzlərlə insan – qadınlar, uşaqlar, qocalar – xüsusi qəddarlıqla öldürüldü. Bu hadisə təkcə bir şəhərin faciəsi deyil, bütün xalqın qan yaddaşına çevrilmiş milli dərddir.

XX əsrin sonlarında baş verən Dağlıq Qarabağ münaqişəsi regionda siyasi və hərbi gərginliyi pik həddə çatdırmışdı. Xocalı şəhəri strateji mövqeyə malik idi – bölgədə yeganə hava limanı məhz burada yerləşirdi. Şəhər aylarla mühasirə şəraitində saxlanılmış, əhali ərzaq və tibbi yardım çatışmazlığı ilə üz-üzə qalmışdı.

1992-ci ilin fevralında şəhərə ağır silahlarla hücum edildi. Rəsmi məlumatlara görə, 613 nəfər qətlə yetirildi, onlardan 63-ü uşaq, 106-sı qadın idi. 1275 nəfər əsir götürüldü, yüzlərlə insan yaralandı və ya itkin düşdü. Ailələr tamamilə məhv edildi, uşaqlar valideynlərini, valideynlər övladlarını itirdi.

Xocalıda baş verənlər beynəlxalq humanitar hüququn kobud şəkildə pozulması idi. Dinc əhaliyə qarşı məqsədli zorakılıq, işgəncə və qeyri-insani rəftar faktları bu hadisəni insanlıq əleyhinə cinayət kimi qiymətləndirməyə əsas verir. Bir çox ölkələr və beynəlxalq təşkilatlar Xocalı hadisələrini soyqırımı və ya kütləvi qətliam kimi tanımışdır.

Bu faciə Azərbaycan xalqının yaddaşında təkcə matəm günü deyil, həm də ədalət və həqiqət uğrunda mübarizə günüdür.

Ramin Abasov
Dağlıq Şirvan Regional Təhsil İdarəsinin müdiri